media

MAMA KALİTESİ SOLUCAN ÜREME VE GÜBRE ÜRETİMİNİ NASIL ETKİLER?


Solucanlar da diğer canlılar gibi beslenmeye ihtiyaç duyarlar. Üstelik solucanlar doğa ve insanlar için çok faydalı bir ürüne (dışkıya) sahip oldukları için ürettikleri gübre ve çoğalmaları açısından doğru ve kaliteli mamayla beslenmeleri çok daha önemlidir.


Solucan maması yapımında (kompostlama) dikkat edeceğimiz hususların başında Karbon/Azot (ya da Nitrojen) (C/N) oranı gelmektedir. Solucanlara vereceğimiz mamanın C/N oranı ne kadar yüksek olursa, solucanlar o kadar hızlı çoğalırlar ve buna bağlı olarak da yem tüketimleri hızla artar. Aynı zamanda solucan sayısındaki artış üreteceğimiz solucan gübresi miktarını da artırır. Solucanlara verilen yeni mamadaki C/N oranı her zaman solucanların yaşam alanındaki C/N oranından daha yüksek olduğu için solucanlar, özellikle Kırmızı Kaliforniya Solucanı (Eisenia Foetida) türü, hep yemlemenin yapıldığı bu en üst katmanda daha yoğun olarak bulunurlar.


Şimdi mamadaki C yani karbon ve Azot (N) oranını oluşturan katkı maddeleri nelerdir onları öğrenelim. Burada belirtmemiz gereken bir husus da karbonca zengin bu katkı maddelerinin de azot içerdiği yani her maddenin de kendi içinde bir C/N oranına sahip olduğudur. Bu maddeleri karbon içeriği fazla olan kahverengiler (C/N oranı 30/1 ve üzeri) ve azot içeriği nispeten fazla olan yeşiller (C/N oranı 25/1 ve daha aşağı) olarak da sınıflandırmak mümkündür. Aşağıda bazı mama (vermikompost) katkı maddelerinin C/N oranları sunulmuştur.




Kompostlamada ağırlıklı olarak kullanılan büyükbaş hayvan gübresi, ham iken bu C/N (20/1) oranına sahiptir. Bu gübreler karıştırılarak diğer katkı maddeleriyle fermente edildikleri zaman C/N oranları hızla düşmektedir. Bu nedenle mama yapımında kullandığımız inek gübresinin seperatörden geçirilmiş ve yarı fermente (taze ve uzun süre beklememiş, tam fermente olmamış) olmasına yani C/N oranının daha kompostlama işlemine başlamadan düşürülmemesine çok dikkat etmeliyiz. Son aşamada kompostlama işlemi tamamlandığında ise nihai C/N oranının ne olacağı uygun laboratuvar ortamında ölçülmelidir.,


Son olarak, sağlıklı bir solucan tesisi işletmek ve solucanlarımızı kaliteli mamalarla besleyebilmek için, mamanın C/N oranını çok fazla düşürmeden, yarı fermente katkı maddeleri kullanmaya dikkat etmek gerekir. İdeal ve kaliteli bir mamanın solucanlara verilmeden önceki C/N oranının, 30/1 – 15/1 aralığında olmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir. Gelecekte yapılacak olan çalışmalarla tersi ispatlanana kadar, gerçekler bunlardan ibarettir.